مسمومیت با قرص برنج | یکشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۷ ۰۶:۴۵:۱۲

یک گروه از عوامل دفع آفات که به علت اثر بخشی زیاد و قیمت ارزان به عنوان جونده‌کش در برخی از کشورهای جهان، از جمله ایران مورد استفاده قرارگرفته‌اند، فسفیدهای فلزی مانند فسفید آلومینیوم، فسفید روی، فسفید کلسیم و فسفید منیزیوم هستند. فسفیدهای فلزی به عنوان عوامل آفت کش، معمولا به اشکال مختلفی مانند قرص، پودر، بلانکت و طعمه تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرند. در اثر تماس این ترکیبات با رطوبت موجود در هوا یا محصولات کشاورزی و یا اسید معده (در صورت مصرف خوراکی) گاز فسفین آزاد می‌شود که گازی بسیار سمی است. این گاز حتی در غلظت‌های پایین کشنده بوده و به همین دلیل فسفید آلومینیوم برای کنترل و از بین بردن حشرات و آفات انباری محصولاتی مانند برنج و غلات در سوله‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر همین اساس قرص آفت‌کش حاوی فسفید آلومینیوم در کشور ما، به ویژه در نواحی شمالی کشور تحت عنوان ” قرص برنج” معروف است.متاسفانه به دلیل عواملی چون سمیت بالا، میزان کشندگی زیاد و سهولت در دسترسی به قرص برنج، از چند سال گذشته آمار نسبتا بالایی از مسمومیت‌های مرتبط با این سم در کشور به ویژه در برخی استان‌ها مانند تهران، گیلان، مازندران، لرستان و کرمانشاه گزارش شده است. بر همین اساس اقداماتی جهت ممنوعیت واردات و محدودیت در فروش قرص برنج توسط سازمان‌ها و نهادهای مسوول در کشور انجام شد؛ به‌طوریکه از سال ۱۳۸۴ فسفید آلومینیوم به شکل قرص از فهرست سموم کشاورزی مجاز کشور حذف و هر گونه واردات، توزیع و فروش آن ممنوع اعلام شد. همچنین هرگونه کاربرد کشاورزی این سم تنها به صورت محدود، در سایر انواع فرمولاسیون‌ها و تحت نظارت کارشناسان ذی‌صلاح و تنها بعد از اخذ مجوزهای لازم می‌تواند استفاده شود.

علائم مسمومیت با قرص برنج

شایع‌ترین علایم و نشانه‌های بالینی عبارتند از بی‌اشتهایی، بی‌قراری، تحریک‌پذیری، گیجی، سرگیجه، لرزش، دوبینی، عدم تعادل، تنگی نفس، دردهای شکمی، تهوع، استفراغ، در پاره‌ای موارد استفراغ و یا مدفوع سیاه رنگ، تعریق، ضعف و بیحالی، افت شدید فشار خون، کاهش برون‌ده قلبی، اختلال در ضربان قلب، خیز ریوی، سیانوز، اختلالات و آسیب‌های کلیوی، زردی، بزرگی کبد و طحال، فلج روده‌ای، تشنج و کاهش رفلکس‌ها، نشانگان زجر تنفسی حاد، آسیب کبدی، اختلالات خونی، اختلالات الکترولیتی، اختلال در تعادل اسید – باز و شوک. در ضمن ممکن است بوی سیر و یا ماهی گندیده از تنفس بیمار استشمام شود. بیشتر مرگ‌ومیرها در خلال ۱۲ تا ۲۴ ساعت اولیه مسمومیت اتفاق افتاده و معمولا ناشی از ایست قلبی است. مرگ و میر بعد از ۲۴ ساعت اغلب ناشی از نارسایی کبدی و کلیوی است.

قرص برنج پادزهر ندارد.

علایم و نشانه‌های سمیت بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ظاهر می‌شوند و مرگ در مدت کمتر از شش ساعت ممکن است رخ دهد.

بنابراین عرضه آن توسط فروشنده‌های سم و عطاری‌ها ممنوع و دارای مجازات است. خرید، فروش، توزیع و ارائه قرص برنج در عطاری‌ها و سم فروشی‌ها ممنوع و عاملین این امر مشمول مجازات هستند. همچنین باید از نگهداری محصولات خطرناک مانند سم قرص برنج در منزل، آشپزخانه و کمد اجتناب کرد. زیرا گاز حاصل از این سم کشنده استدر عین حال توصیه می‌کنیم که در صورت مسمومیت اتفاقی یا تعمدی با قرص برنج، مصدوم باید بدون اتلاف وقت به بیمارستان منتقل شود.

 

مرکز بهداشت و درمان دانشگاه گیلان

دیدگاه ها
در حال حاضر دیدگاهی وجود ندارد.

*

تماس با ما
013-33690274-8
سازمان مرکزی
معاونت دانشجویی
به روز سانی : روابط عمومی دانشگاه گیلان | pr@guilan.ac.ir
تمامی حقوق برای دانشگاه گیلان محفوظ است.