به مناسبت هفته پژوهش و فناوری، روابط عمومی دانشگاه گفت‌وگویی با دکتر علی باستی معاون پژوهش و فناوری دانشگاه با محوریت فعالیت‌های پژوهشی انجام داده است که توجه شما را به خواندن آن جلب می‌کنیم.

دانشگاه موفق در زمینه پژوهش به چه دانشگاهی گفته می شود؟
دانشگاهی در زمینه پژوهش موفق تلقی می‌شود، که به طور مستمر در تولید دانش جدید، حل مسائل علمی و اجتماعی، و ایجاد نوآوری نقش فعالی داشته باشد. این دانشگاه‌ها معمولاً در تولید دانش جدید نقش فعالی دارند،  به جامعه و صنعت خدمت می‌کنند و در عین حال به دانشجویان خود فرصت رشد می‌دهند. این دانشگاه‌ها، به طور مداوم در حال پیشرفت و نوآوری هستند و  با بهره‌گیری از دانش و تحقیق، قادر به ارائه دستاوردهای نظری پیشرو، و یا حل چالش‌ها و معضلات استان، کشور، منطقه و یا جهان هستند.

وضعیت پژوهش و تحقیقات در دانشگاه گیلان چگونه است؟
برای پاسخ بهتر، وضعیت پژوهشی دانشگاه گیلان را طبق گزارشات پایگاه‌های بین المللی، در قالب جدول زیر  داریم.

رویکردهای پژوهشی دانشگاه چیست؟
رویکردهای پژوهشی دانشگاه‌ بسیار متنوع و گسترده است. این رویکردها بسته به نوع رشته‌های تحصیلی و امکانات موجود در دانشکده‌ها و گروه‌ها متفاوت هستند. یکی از رویکردهای پژوهشی دانشگاه، رویکرد بنیادی با هدف افزایش دانش پایه و درک عمیق‌تر از پدیده‌ها و قوانین طبیعی است. در  رویکرد کاربردی، حل مشکلات واقعی و توسعه فناوری‌های جدید با استفاده از دانش موجود مورد بررسی قرار می‌گیرد اما در رویکرد توسعه‌ای، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه جوامع با استفاده از دانش و فناوری مهم است. در رویکرد بین‌رشته‌ای، ترکیب دانش و روش‌های مختلف برای حل مسائل پیچیده صورت می‌گیرد و در  رویکرد مشارکتی همکاری با دانشگاه‌ها، مؤسسات تحقیقاتی و صنایع دیگر برای انجام پژوهش‌های مشترک حائز اهمیت است.

برنامه‌ریزی‌های پژوهشی دانشگاه گیلان از چه طریقی صورت گرفته و تاکنون چه اقداماتی انجام شده است؟
برنامه‌ریزی‌های پژوهشی دانشگاه، علاوه بر شورای پژوهشی دانشگاه، در هیأت رئیسه و هیأت امنای دانشگاه  مورد بررسی قرار می‌گیرد. در عین حال متأثر از سیاست‌های بالادستی نظام و به‌ویژه بر اساس سیاست‌های ابلاغی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد که بر این اساس، اقدامات متعددی در این خصوص صورت گرفته است که می توان به  تهیه شیوه‌نامه‌های مختلف در راستای تشویق اعضای هیأت علمی و دانشجویان، و اعطای پژوهانه، برگزاری بیش از ده رویداد مختلف علمی داخلی و بین‌المللی در سال اخیر، برگزاری جلسات هم‌اندیشی مختلف با دانشجویان و استادان، بهره‌گیری از تجربیات ایرانیان متخصص خارج از کشور در قالب برگزاری سخنرانی یا همکاری‌های علمی مشترک در قالب برنامه همکاری با متخصصان ایرانی خارج از کشور، عقد تفاهم‌نامه با بنیاد ملی علم ایران و بنیاد نخبگان جهت حمایت از فعالیت‌هایی نظیر جذب محقق پسا دکتری، برگزاری برنامه‌های متنوع علمی، ترویجی و تشویقی در هفته پژوهش، اجرای آیین‌نامه‌های حمایت از اعضای هیأت علمی و دانشجویان سرآمد اشاره نمود.

لطفاً درباره جایگاه علمی دانشگاه بگویید.
دانشگاه گیلان در نظام‌های رتبه‌بندی داخلی و خارجی دارای جایگاه علمی متنوعی می‌باشد که در جدول زیر به صورت خلاصه آمده است.

در راستای کاربردی کردن پایان‌نامه و رساله‌ها چگونه برنامه‌ریزی شده است؟
برای کاربردی‌تر کردن پژوهش‌ها و ایجاد ارتباط مؤثرتر بین دانشگاه و صنعت، دانشگاه باید اولویت‌های پژوهشی خود را با نیازهای جامعه و صنعت همسو کند. این کار با همکاری نزدیک با صنایع و نهادهای دولتی و همچنین تشویق پژوهش‌های بین رشته‌ای امکان‌پذیر است. ایجاد بسترهای حمایتی مالی و تسهیلاتی، تشکیل کمیته‌های مشورتی با صنعت، راه‌اندازی مراکز نوآوری و شتاب‌دهنده‌ها و توسعه پلتفرم‌های همکاری از جمله اقدامات کلیدی در این زمینه هستند. همچنین، تدوین شاخص‌های ارزیابی برای پژوهش‌های کاربردی، برگزاری دوره‌های آموزشی در حوزه تجاری‌سازی، تشویق به ثبت اختراع و تشکیل تیم‌های حمایتی برای پروژه‌ها می‌تواند به عملیاتی شدن نتایج تحقیقات کمک کند. هدف نهایی این اقدامات، ایجاد یک زیست‌بوم پژوهشی یا فناوری پویا است که در آن دانشگاه‌ها و صنایع به صورت هماهنگ و مؤثر در جهت حل چالش‌های جامعه و پیشرفت کشور همکاری کنند.

وضعیت کتابخانه دانشگاه و همچنین چاپ و نشر کتاب در انتشارات دانشگاه چگونه است؟
کتابخانه مرکزی دانشگاه امکان دسترسی به 224.759 (دویست و بیست و چهار هزار و هفتصد و پنجاه و نه) رکورد و منبع اطلاعاتی شامل کتاب، پایان نامه/ رساله و مواد سمعی و بصری را برای کاربران کتابخانه فراهم نموده است که از این تعداد 168.081 جلد کتاب فارسی، 37.065 جلد کتاب لاتین، 17.043 عنوان پایان نامه/ رساله و 2570 عدد تجهیزات سمعی و بصری می باشد. همچنین از طریق پایگاه تأمین منابع علمی مگاپیپر (خریداری شده توسط حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه با مبلغ یکصد و نه میلیون تومان در سال جاری) امکان جستجو در بیش از 125 میلیون رکورد منابع دیجیتال (شامل ده نوع مدرک اعم از مقالات ژورنالی، مقالات کنفرانسی، کتاب های الکترونیکی، گزارش ها، Book Chapter و ...) در بیش از 100 پایگاه علمی برای کاربران کتابخانه دانشگاه فراهم شده است. علاوه بر این، بر اساس تفاهم­نامه منعقده بین دانشگاه گیلان و موسسه ISC امکان دسترسی به متن کامل مدارک پایگاه­های اطلاعاتی آن مرکز برای کاربران دانشگاه گیلان وجود دارد. 
در رابطه با مرکز نشر دانشگاه گیلان، این مرکز به عنوان یک ناشر دانشگاهی، فعالیت خود را از سال 1366 آغاز نموده و به انتشار کتب دانشگاهی می­پردازد. مرکز نشر دانشگاه گیلان، تاکنون بالغ بر 600 عنوان کتاب را در قالب تألیف، تصنیف، ترجمه و تدوین منتشر و به جامعه علمی کشور تقدیم نموده است. در حال حاضر، کتب متعددی از انتشارات این مرکز به عنوان مرجع درسی در دانشگاه­های کشور مورد تدریس قرار می­گیرند. گفتنی است از اسفند سال 1401 سامانه مرکز نشر دانشگاه به نشانی https://psug.guilan.ac.ir جهت الکترونیکی کردن تمامی مراحل فرآیند نشر کتاب در مرکز نشر دانشگاه گیلان راه­اندازی شده است.

برنامه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه برای حمایت از نشریات دانشگاه چیست؟
برنامه‌ معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه برای حمایت از نشریات دانشگاهی متنوع و هدفمند است،  این برنامه‌ با هدف ارتقای کیفیت نشریات، افزایش تعداد مقالات با کیفیت، ارتقای جایگاه نشریات در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی و در نهایت، ارتقای جایگاه علمی دانشگاه در سطح ملی و بین‌المللی طراحی می‌شوند. بر این اساس  معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه گیلان مسئولیت انتشار 25 نشریه علمی را بر عهده دارد که از این تعداد، بر اساس آخرین ارزیابی و رتبه‌بندی صورت گرفته توسط کمیسیون نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری 5 نشریه علمی نشریه CJES (Caspian Journal of Environmental Sciences) ، نشریه JMM (Journal of Mathematical Modeling) ، نشریه JART (Journal of Algebra and Related Topics) ، نشریه تحقیقات تولیدات دامی و نشریه تحقیقات آفات گیاهی موفق به دریافت رتبه «بین‌­المللی» شده­‌اند.

باتوجه به انعقاد تفاهم‌نامه همکاری مشترک بین دانشگاه گیلان و پارک علم و فناوری گیلان با هدف راه‌اندازی پردیس علم و فناوری مشترک، این موضوع چه تأثیری در توسعه فعالیت‌های نوآورانه و فناورانه دارد؟
تأثیر راه اندازی پردیس فناوری بر عملکرد دانشگاه در این حوزه ابعاد مختلفی دارد. بخش اول تقویت زیست‌بوم فناوری دانشگاه با تجمیع پژوهشگران، استارتاپ‌ها، شرکت‌های فناور و سرمایه‌گذاران در یک مکان می‌باشد. بخش دوم امکان حضور شرکت‌های فناور خارج از مجموعه دانشگاه در یک مجموعه دانشگاهی است که ارتباط مؤثرتری بین دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و اعضای هیأت علمی و شرکت‌های فناور را ایجاد و شبکه‌های مناسبی به منظور تبادل اطلاعات، تجربه‌ها و ایده‌ها بین صنعت و دانشگاه فراهم می‌کند. بخش سوم، ایجاد اشتغال پایدار بر پایه فناوری و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در استان می‌باشد و در نهایت بخش چهارم، موجب ارتقای جایگاه علمی و بین‌المللی دانشگاه است.

برنامه‌های معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه به مناسبت هفته پژوهش چگونه برگزار می‌شود و مبنای انتخاب پژوهشگران برتر دانشگاه چیست؟
هفته پژوهش و فناوری دانشگاه شامل مجموعه‌ای از رویدادها و فعالیت‌هایی است که با هدف ترویج فرهنگ پژوهش، تقدیر از پژوهشگران برتر و نمایش دستاوردهای علمی دانشگاه برگزار می‌شود. این برنامه‌ها عبارتند از: برگزاری همایش‌ها و کنفرانس‌های تخصصی با موضوعات مختلف پژوهشی برای ارائه دستاوردهای پژوهشگران و ایجاد فرصت برای تبادل نظر بین پژوهشگران و متخصصان؛ برپایی نمایشگاهی برای نمایش محصولات و دستاوردهای پژوهشی دانشجویان، استادان و مراکز تحقیقاتی دانشگاه؛ برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینه‌های مختلف پژوهشی برای ارتقای دانش و مهارت‌های پژوهشگران؛ برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور شخصیت‌های علمی و صنعتی برای بحث و تبادل نظر در مورد مسائل و چالش‌های پژوهشی و همچنین تقدیر از پژوهشگران برتر دانشگاه در حوزه‌های مختلف طی مراسمی در دانشگاه.

مبنای انتخاب پژوهشگران برتر در دانشگاه‌ها  بر اساس معیارهای زیر صورت می‌گیرد:
تعداد و کیفیت مقالات علمی منتشر شده در مجلات معتبر بین‌المللی: تعداد مقالات منتشر شده، شاخص h، ضریب تاثیر مجله و موضوع مقاله از جمله معیارهای مهم ارزیابی هستند.
دریافت گرنت‌های پژوهشی: کسب گرنت‌های پژوهشی از سازمان‌های معتبر داخلی و خارجی نشان‌دهنده توانایی پژوهشگر در جذب بودجه و اجرای پروژه‌های پژوهشی است.
ثبت اختراع: ثبت اختراع نشان‌دهنده نوآوری و خلاقیت پژوهشگر است.
همکاری با صنایع: همکاری با صنایع و تبدیل نتایج پژوهش به محصول تجاری نشان‌دهنده کاربردی بودن پژوهش‌ها است.
راهنمایی دانشجویان: تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی که توسط پژوهشگر راهنمایی می‌شوند و موفقیت آن‌ها در انجام پژوهش نیز از جمله معیارهای ارزیابی است.
معیارهای دقیق انتخاب پژوهشگران برتر کشور بر مبنای دستورالعمل ابلاغی از وزارت عتف و انتخاب پژوهشگران، و در سطح استان از طریق ثبت نام در سامانه موجود در سایت دانشگاه و طبق جداول ارزیابی و بررسی‌های کارگروه های استانی صورت می‌گیرد.