به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید، باتوجه به ارتباط مستقیم معاونت دانشجویی دانشگاه گیلان با زیست دانشجویی و ارائه خدمات به دانشجویان دانشگاه، روابط عمومی دانشگاه گفت‌وگویی را با دکتر محمد محمدپور مقدم سرپرست مدیریت امور دانشجویی دانشگاه انجام داده است که توجه شما را به خواندن آن جلب می‌کنیم.
- در ابتدا لطفأ مهم‌ترین فعالیت‌های دانشگاه در حوزه دانشجویی را به طور خلاصه بیان نمایید.
ضمن تبریک آغاز سال تحصیلی جدید به دانشجویان گرامی و به‌ویژه دانشجویان ورودی جدید، امیدوارم در سایه الطاف الهی و با تلاش، همت، شور و شوق جوانی از فرصت حضور در دانشگاه گیلان برای کسب دانش و معرفت از محضر استادان و معاشرت و هم‌فکری با دانشجویان برای خودسازی و پی‌ریزی آینده‌ای درخشان برای خود و ایران عزیز بهره‌مند گردند. معاونت دانشجویی دانشگاه گیلان در قالب ادارات خوابگاه‌های (سراهای) دانشجویی، تغذیه، رفاه و تربیت‌بدنی و فوق‌برنامه و نیز مرکز بهداشت، درمان و مشاوره، کمیسیون موارد خاص و کمیته انضباطی به ارائه خدمات به جامعه دانشگاهی می‌پردازد.
بهسازی و نگهداری سراهای دانشجویی و تلاش در جهت توسعه سرانه فضاها و مدیریت روند اسکان دانشجویان، فراهم نمودن امکانات زیرساختی و نظارت بر حسن اجرای مقررات در سراهای دانشجویی از جمله وظایف اداره خوابگاه های دانشجویی است. همچنین این اداره موظف است در چارچوب آیین‌نامه‌های ابلاغی بر عملکرد سراهای غیردولتی (خودگردان) نظارت نماید.
اداره تغذیه در زمینه پیگیری امور تعیین پیمانکاران، تدوین برنامه غذایی مبتنی بر دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت عتف، نظارت بر عملکرد پیمانکاران و کنترل کیفیت مواد اولیه، روند طبخ، غذای توزیع شده و امور مرتبط با بهداشت محیط در تمامی سلف‌های دانشجویی فعالیت می‌نماید. همچنین این اداره با فراهم نمودن سامانه تغذیه بر روند طبخ و توزیع و میزان رضایت دانشجویان از غذاهای توزیع شده نظارت می‌نماید.
اداره رفاه مسئول پیگیری امور مرتبط با تسهیلات دانشجویی (در قالب وام‌های شهریه، ضروری و تحصیلی، وام مسکن ویژه متأهلین)، تسویه‌حساب، بیمه، جذب همیاران دانشجو، نظارت بر شورای رفاهی-صنفی دانشجویی می‌باشد. این اداره در سال گذشته قریب به 1600 نفر تسهیلات به ارزش تقریبی 16.3 میلیارد تومان پرداخت نموده است.
در کنار این ادارات کمیسیون موارد خاص دانشگاه روند بررسی درخواست‌های مرتبط با آیین‌نامه این کمیسیون را مدیریت می‌نماید. در سال گذشته جلسات کمیسیون موارد خاص دانشگاه در سطح دانشگاهی به‌منظور بررسی بیش از 3100 پرونده در 15 جلسه و در سطح شورای استانی نیز بیش از 410 پرونده در 15 جلسه؛ در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری؛ تشکیل شد.
کمیته انضباطی دانشگاه نیز در چارچوب آیین‌نامه‌های موجود از مسیر طرح در شورای بدوی و سپس در شورای تجدیدنظر به تخلفات انضباطی دانشجویان رسیدگی می‌نماید. براین‌اساس ضروری است دانشجویان گرامی دقت و اشراف ویژه‌ای به مقررات و ضوابط دانشگاهی داشته باشند.
انجام طرح پایش سلامت، تولید محتوای آموزشی پزشکی و بهداشتی، مدیریت فعالیت همیاران سلامت، برگزاری جلسات آموزشی حضوری و مجازی، ارائه ویزیت و مشاوره رایگان، اجرای طرح‌ها و رویدادها مانند پویش سلامت ملی دیابت و فشارخون، مزاج‌شناسی و...، ارائه خدمات پزشکی، پاراکلینیکی و دندانپزشکی و انجام بازرسی‌های بهداشت محیط از فعالیت‌های شاخص مرکز بهداشت و درمان دانشگاه به شمار می‌روند.
در کنار موارد فوق مرکز مشاوره در یک سال اخیر با ارائه خدمات مشاوره و روان‌درمانی حضوری و غیرحضوری (بیش از 4000 مورد)، برگزاری کارگاه‌های پیشگیری و بهداشت روان (قریب به 100 مورد)، تشکیل جلسات و نشست‌های درون و برون سازمانی (قریب به 40 مورد)، برگزاری مسابقه‌های دانشجویی (3 مورد)، تولید و انتشار محتواهای بهداشت روان (7 مورد) و بازدید از مراکز مشاوره دانشگاه‌های منطقه 2 کشور به عنوان دبیرخانه مراکز مشاوره منطقه دو به ارائه خدمات به دانشگاهیان پرداخته است.
اداره تربیت‌بدنی و فوق‌برنامه معاونت دانشجویی نیز با ارتباط نزدیک با دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی دانشگاه و با هدف توسعه فضاها و فعالیت‌های ورزشی همگانی و حرفه‌ای دستاوردهای ارزشمندی در سطح کشور داشته است و در تلاش است با بازآفرینی و توسعه زیرساخت‌ها و تجهیزات به‌عنوان یک مرکز مرجع در سطح استان نقش‌آفرینی نماید.
در یک سال گذشته چه اقداماتی در حوزه دانشجویی صورت‌گرفته است؟
در یک سال گذشته هر یک از ادارات و حوزههای معاونت دانشجویی به‌تناسب وظایف خود اقدام به ارائه خدمات و توسعه و مدیریت فرایندها نموده‌اند. در این بازه هر یک از ادارات تلاش نموده‌اند در چارچوب برنامه عملیاتی دانشگاه برنامه‌ریزی فعالیت‌های خود را مدیریت نمایند و تلاش کنند روند ارائه خدمات به جامعه دانشگاهی را بهبود بخشند. در هریک از بخش‌ها در کنار روند معمول ارائه خدمات در سراهای دانشجویی، سلف‌سرویس‌ها، تأمین و ارائه وام‌ها و خدمات مشاوره و درمان و امور تربیت‌بدنی و فوق‌برنامه به‌تناسب تأمین منابع و اولویت‌ها تجهیز، تعمیر و به‌روزرسانی تجهیزات و سامانه‌ها انجام پذیرفته است. همچنین تلاش شده است در مسیر بهره‌مندی بهتر دانشجویان از خدمات و آشنایی با قوانین و مقررات مرتبط با حوزه معاونت دانشجویی از طریق ارائه بروشورها و محتوا در فضای مجازی گام برداشته شود.
سراهای (خوابگاه) دانشجویی دانشگاه در چه وضعیتی قرار دارند؟
در حال حاضر 19 بلوک خوابگاه دانشجویی دولتی تحت مدیریت اداره سراهای دانشجویی دانشگاه فعال هستند که از این مجموع یک بلوک خواهران و یک بلوک برادران در دانشکده منابع طبیعی و یک بلوک خواهران در دانشکده فنی مهندسی شرق گیلان استقرار دارند و سایر موارد در مجتمع مرکزی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی و تعدادی نیز در سطح شهر رشت قرار دارند. مطابق اسناد جذب دانشجوی بین‌الملل و تبادل دانشجویان خارجی، دانشجویان بین‌الملل نیز در این سراها اسکان داده می‌شوند. زیر ساخت‌های اینترنت در بیش از نیمی از این سراها توسعه یافته‌اند و برنامه عملیاتی برای توسعه شبکه در سایر بلوک‌ها در دستور کار قرار دارد. با تأمین منابع مالی و مشارکت دفتر طرح‌های عمرانی دانشگاه روند بهسازی، تعمیر و نگهداری این اماکن به صورت پیوسته در جریان است. از آنجایی که بخش عمده‌ای از این بناها در بازه زمانی سال‌های 1360 تا 1390 به بهره‌برداری رسیده‌اند این روند پیوسته تعمیر و نگهداری نیز با توجه به تراکم بالای دانشجویان و فرسودگی زیرساخت‌ها جوابگوی مسائل و مشکلات سراهای مذکور نیست که این موضوع در نشست معاونین دانشجویی دانشگاه‌های کشور که ماه گذشته برگزار شد، به عنوان یکی از بندهای بیانیه پایانی مطرح شد که نیازمند تخصیص بودجه ویژه در سطوح برنامه‌ریزی عالی کشور می‌باشد. با این حال در دانشگاه گیلان به تناسب منابع موجود پیگیر اصلاح تدریجی ساختارها و یافتن راه کارهای جایگزین به منظور به روزرسانی بناها هستیم.
وضعیت استانداردهای سراهای دانشگاه تا چه اندازه‌ای به استاندارد کشوری نزدیک می‌باشد؟
شرایط در تمامی بلوک‌های سراهای مذکور مشابه نیستند با این‌حال بر اساس استاندارهای ابلاغی برای سراهای دانشجویی رتبه‌بندی سراها در یک بازه قابل‌قبول و بسیار نزدیک به استاندارهای کشوری قرار دارد، هر چند این وضع با شرایط ایده‌آل فاصله دارد. نکته قابل‌ذکر در این بخش تراکم بالای جمعیت ساکن در سراهای دانشجویی موجود است که به‌تدریج با دانش‌آموختگی دانشجویان سال‌های پیش از تعداد دانشجویان ساکن خوابگاه کاسته می‌شود.
باتوجه به کمبود زیرساختی در سراهای دانشگاه، برنامه‌ای برای گسترش سراها وجود دارد؟
در حال حاضر باتوجه به سیاست‌های عمومی کشور، مجوز فعالیت‌های عمرانی به ساخت و توسعه سراهای دانشجویی متأهلین اختصاص داده می‌شود که دانشگاه گیلان نیز از فرصت ایجاد شده در این حوزه بهره برده و در حال آماده‌سازی سرای دانشجویان متأهل است. در کنار این برنامه، فرایند ساخت 210 واحد سرای متأهلین با حمایت وزارت عتف از دیگر برنامه‌های مصوب دانشگاه می‌باشد. البته در مسیر توسعه سرانه سراهای دانشجویی می‌توان به ظرفیت کمک‌های خیرین نیز توجه نمود.
عملکرد کلی اداره امور خوابگاه‌ها و تغذیه دانشگاه به لحاظ آماری چگونه بوده است؟
خوابگاه‌های پسران در مجموعه میرزا کوچک‌خان در قالب 7 بلوک و خوابگاه شهید رحتمی؛ خوابگاه‌های خواهران نیز در دو مجموعه در داخل دانشگاه و در سطح شهر رشت با امکان اسکان قریب به 4000 نفر در حال فعالیت هستند. در کنار این مجموعه، دانشکده منابع طبیعی در صومعه‌سرا و دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان مجموعاً با ظرفیت حدوداً 400 نفر به ارائه خدمات به دانشجویان گرامی می‌پردازند.
در حوزه تغذیه نیز در سال گذشته در 5 سلف فعال دانشگاه؛ 3 سلف در ساختمان مرکزی، دانشکده تربیت بدنی و دانشکده علوم پایه، 1 سلف در دانشکده منابع طبیعی صومعه سرا و 1 سلف در دانشکده فنی شرق؛ در مجموع حدود 1 میلیون و 100 هزار وعده غذایی توزیع شده است که تمامی مراحل تدوین برنامه غذایی، تهیه مواد اولیه، پخت و توزیع با نظارت کارشناسان اداره تغذیه و بهداشت محیط انجام پذیرفته است. در کنار این نظارت‌ها، ارزیابی‌های حاصل از مشارکت دانشجویان از طریق سامانه نظرسنجی برای تعیین کیفیت و بهبود آنالیز و برنامه غذایی به کار برده شده است.
باتوجه به بازگشایی دانشگاه‌ها چه اقداماتی در خوابگاه‌ها انجام شده است؟
از جمله اقدامات می‌توان به انجام عملیات عمرانی با همراهی دفتر طرح‌های عمرانی دانشگاه در بخشی از بلوک‌های سراهای دانشجویی شامل تعمیرات سرویس‌های بهداشتی، بازسازی سقف‌های ساختمان، تعمیرات سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی، رنگ‌آمیزی بلوک‌ها، خرید و نصب حدود 5000 مترمربع موکت، خرید یخچال و اجاق‌گاز، تعمیر یخچال، جاروبرقی و اجاق‌گاز، نصب کف‌پوش، سم‌پاشی، نصب و راه‌اندازی گیت‌های دو مجتمع خوابگاهی دختران، شستشوی فرش‌ها و روفرشی‌ها، نظافت در چندین مرحله پس از خروج دانشجویان در انتهای نیمسال دوم تحصیلی، پس از تعمیرات و پیش از ورود در آغاز نیمسال تحصیلی جدید و تجهیز و بازگشایی خشک‌شویی دانشگاه اشاره نمود.
در مورد تغذیه و امور سلف‌سرویس دانشگاه چه اقداماتی صورت‌گرفته است؟
تعمیر و سرویس کلیه تجهیزات صنعتی و غیرصنعتی در آشپزخانه‌ها و سلف‌های دانشگاه، ساخت سردخانه دومنظوره جهت افزایش ظرفیت ذخیره مواد اولیه در سلف مرکزی، فعال‌نمودن افزونه نظرسنجی تغذیه و ارزیابی میزان رضایت نسبی از غذاها، بهینه‌سازی بخش‌هایی از فضاهای سلف و آشپزخانه مرکزی و رنگ‌آمیزی، به‌روزرسانی آنالیز غذاها به‌منظور بهبود کیفی و کمی غذاها، به‌روزرسانی تمام تبلت‌های سلف‌های دانشگاه، اخذ مجوز خرید و فعال‌سازی افزونه تشخیص چهره در سلف‌های دانشگاه، از جمله اقدامات انجام شده در این حوزه بوده است.
در زمینه ارائه تسهیلات بانکی و وام به دانشجویان متقاضی، چه اقداماتی صورت‌گرفته است؟
اطلاع‌رسانی، ثبت‌نام و پرداخت انواع وام‌های تعریف شده در ساختار صندوق رفاه دانشجویان، پوشش بیمه حوادث، نقص‌عضو و فوت دانشجویان (از اول مهرماه تا پایان شهریورماه سال بعد)، پوشش بیمه سلامت دانشجویان بین‌الملل، ساماندهی و بایگانی سند تعهد دانشجویان متقاضی وام‌ها، از اقدامات قابل ذکر در زمینه ارائه تسهیلات بانکی و وام به دانشجویان می‌باشد.
در مورد سرویس‌های ایاب‌وذهاب دانشجویان چه اقداماتی انجام شده است؟
سرویس‌دهی ایاب‌وذهاب دانشجویان با همکاری واحد نقلیه تحت نظارت مدیریت امور اداری و پشتیبانی دانشگاه انجام می‌پذیرد که در تعامل با حوزه دانشجویی و شورای صنفی دانشجویان هر ساله بر اساس ضرورت اقدام به برنامه‌ریزی روند سرویس‌دهی و ارائه خدمات می‌نمایند. در حال حاضر باتوجه به فرسودگی و کمبود تعداد اتوبوس‌های موجود برنامه‌ریزی ایاب‌وذهاب با چالش‌هایی همراه است که پیگیری ها برای بهبود وضعیت موجود ادامه دارد. تاکسی‌های مسیر دانشگاه به میدان مصلی نیز طبق روال معمول بر اساس تعرفه‌های مقرر در حال خدمت‌رسانی به دانشجویان هستند.
و سخن پایانی؟
در سال‌های اخیر موضوع تأمین منابع انسانی در بسیاری از دانشگاه‌ها به چالشی اساسی بدل شده است که دانشگاه گیلان و به‌ویژه حوزه معاونت دانشجویی نیز با آن مواجه است. چنین محدودیت‌هایی در به‌کارگیری نیروی انسانی موردنیاز در بخش ستادی و صف، منجر به تراکم وظایف محول شده به همکاران می‌شود و در مواردی نیز روند خدمت‌رسانی را با مشکل مواجه می‌سازد. همچنین دانشجویان به‌عنوان بهره‌برداران و ذی‌نفعان خدمات ارائه شده نقش بسزایی در مدیریت منابع و بهبود سطح خدمات دارند. این امر از دو منظر حائز اهمیت است. نخست آنکه درصورتی‌که دانشجویان عزیز در حفظ و نگهداری فضاها و تجهیزات دقت نظر کافی داشته باشند و به قوانین و مقررات زیست دانشجویی توجه داشته باشند از صرف هزینه‌های تکراری تعمیرات و نگهداری که هر ساله انجام می‌شود جلوگیری می‌نمایند و به این شکل منابع برای بهسازی و ارتقا کیفی و کمی هزینه می‌شود. دومین مورد مربوط به مشارکت دانشجویان در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با حوزه دانشجویی است. اگر دانشجویان در شکل‌دهی تشکل‌های صنفی فعال و توانمند مشارکت نمایند و از مسیر این تشکل‌ها دغدغه‌ها، پیشنهادها و انتقادات خود را مطرح نمایند می‌توان امیدوار بود که در نهایت این تعامل سازنده به اخذ تصمیمات بهتر و افزایش کارآمدی نظام خدمت‌رسانی شود.
در انتها باتوجه به اینکه خروجی فعالیت‌های حوزه معاونت دانشجویی با مشارکت و همکاری معاونت‌ها و دیگر واحدهای دانشگاه ارتباط دارد، لازم می‌دانم از حمایت‌های همه ارکان دانشگاه که تاکنون زمینه‌ساز پیشبرد فعالیت‌ها و نیل به اهداف در حوزه معاونت دانشجویی بوده قدردانی نمایم و برای همه دانشگاهیان روزگاری سرشار از شور و شعور و موفقیت و شادمانی از درگاه خداوند منان مسئلت دارم.
