طراحی حروف و تایپوگرافی ۲
الصفحات
-
طراحی حروف و تایپوگرافی ۲
هدف کلی درس
آشنایی با اصول نظری و عملی طراحی تایپ‌فیس فارسی و پرورش توانایی دانشجویان در طراحی و توسعه مجموعه‌ای منسجم از حروف با رعایت تناسبات، هماهنگی فرمی، خوانایی و الزامات کاربردی نوشتار فارسی.
اهداف آموزشی
۱. شناخت مفاهیم تایپ‌فیس، فونت، خانواده قلم و تفاوت آن‌ها با خوشنویسی و تایپوگرافی.
۲. شناخت ساختار نوشتار فارسی و ویژگی‌های حروف در جایگاه‌های آغازین، میانی، پایانی و منفصل.
۳. آشنایی با اصول طراحی حروف پایه و استخراج ویژگی‌های مشترک میان نویسه‌ها.
۴. درک مفاهیم تناسب، ضخامت، کنتراست، انحنا، فضای داخلی و خارجی و خطوط راهنما.
۵. شناخت اصول هماهنگی بصری میان حروف و ایجاد انسجام در یک مجموعه نوشتاری.
۶. آشنایی با تفاوت‌های طراحی تایپ‌فیس‌های متنی و نمایشی.
۷. توانایی تحلیل و مقایسه تایپ‌فیس‌های فارسی از نظر ساختار، خوانایی و کاربرد.
۸. توانایی تدوین ایده و تعیین ویژگی‌های بصری تایپ‌فیس بر اساس نیاز مخاطب و هدف طراحی.
۹. توانایی طراحی، اصلاح و توسعه مجموعه‌ای منتخب از نویسه‌های فارسی.
۱۰. آشنایی مقدماتی با فرایند تبدیل طرح حروف به داده‌های دیجیتال و مراحل تولید فونت.سرفصل‌ها و محتوای آموزشی
۱. تعریف تایپ‌فیس و فونت و بررسی جایگاه طراحی تایپ‌فیس در ارتباط تصویری.
۲. بررسی سیر تحول طراحی حروف فارسی و معرفی نمونه‌های شاخص تایپ‌فیس‌های معاصر.
۳. تحلیل ساختار نوشتار فارسی، ویژگی‌های اتصالات و موقعیت‌های مختلف حروف در کلمه.
۴. بررسی تفاوت تایپ‌فیس‌های متنی، نمایشی و کاربردهای تخصصی آن‌ها.
۵. شناخت اجزای ساختاری حروف شامل تناسبات، ضخامت، انحنا، کنتراست و فضای داخلی و خارجی.
۶. آشنایی با خطوط راهنما، کرسی نوشتار، ارتفاع‌ها، محدوده‌های حروف و اصول اندازه‌گذاری.
۷. بررسی روابط هندسی و بصری حروف و استخراج ویژگی‌های مشترک برای ایجاد انسجام.
۸. تدوین ایده، تعیین مخاطب و تعریف مشخصات بصری و کاربردی تایپ‌فیس پیشنهادی.
۹. طراحی حروف پایه و انتخاب نویسه‌های شاخص برای شکل‌دادن به شخصیت بصری تایپ‌فیس.
۱۰. توسعه طرح حروف و تعمیم ویژگی‌های فرمی به سایر نویسه‌های مرتبط.
۱۱. طراحی حالت‌های مختلف حروف فارسی با توجه به موقعیت‌های آغازین، میانی، پایانی و منفصل.
۱۲. بررسی فاصله‌گذاری، اتصالات، ترکیب حروف و تأثیر آن‌ها بر خوانایی و ریتم نوشتار.
۱۳. بررسی اعداد، نشانه‌های نگارشی و سایر نویسه‌های مورد نیاز در مجموعه پیشنهادی.
۱۴. ارزیابی هماهنگی، خوانایی و عملکرد تایپ‌فیس از طریق نمونه‌چینی کلمات، عبارت‌ها و متن.
۱۵. آشنایی مقدماتی با نرم‌افزارهای تخصصی طراحی فونت، دیجیتالی‌کردن حروف و مفاهیم اولیه تولید فونت.
۱۶. اصلاح طرح‌ها، تکمیل مجموعه منتخب نویسه‌ها و آماده‌سازی نمونه نهایی پروژه.
۱۷. ارائه و نقد پروژه با تأکید بر انسجام فرمی، ویژگی‌های متمایز، خوانایی و تناسب با هدف طراحی.روش‌های تدریس
ارائه مبانی نظری همراه با نمایش نمونه‌های تصویری، تحلیل تطبیقی تایپ‌فیس‌های فارسی، تمرین مشاهده و ترسیم ساختار حروف، طراحی دستی و دیجیتال، نقد مرحله‌ای طرح‌ها، آزمون نمونه‌های نوشتاری و هدایت پروژه طراحی تایپ‌فیس.
شیوه ارزشیابی
ارزشیابی مستمر بر اساس مشارکت در تحلیل نمونه‌ها، کیفیت مطالعات و اتودهای اولیه، انسجام و تناسبات حروف، توجه به ساختار نوشتار فارسی، هماهنگی میان نویسه‌ها، خوانایی و عملکرد نمونه‌های نوشتاری، میزان پیشرفت پروژه و کیفیت ارائه نهایی انجام می‌شود.
ارتباط درس با دروس دیگر
این درس بر مبانی خوشنویسی و گرافیک حروف و آموخته‌های درس طراحی حروف و تایپوگرافی ۱ استوار است و زمینه لازم را برای طراحی نظام‌مند حروف فارسی، توسعه تایپ‌فیس و استفاده تخصصی از آن در تایپوگرافی، طراحی نشریات، هویت بصری و رسانه‌های دیجیتال فراهم می‌کند.
این درس با محوریت طراحی تایپ‌فیس فارسی، به شناخت اصول طراحی نظام‌مند حروف و
