دانشگاه گیلان در جمع دانشگاه‌های برتر نظام رتبه‌بندی جهانی ISC-2024 قرار گرفت

براساس نظام رتبه‌بندی جهانی ISC که توسط مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) در سال 2024 منتشر شد، دانشگاه گیلان ضمن ارتقای رتبه خود، در بین 84 دانشگاه ایرانی زیرمجموعه وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رتبه 23 و از بین 44 دانشگاه‌ جامع رتبه 7 را کسب کرد. در این رتبه‌بندی، دانشگاه گیلان از میان 552 دانشگاه کشورهای اسلامی حائز رتبه 150-126 شد و در مقایسه با رتبه دانشگاه در سال گذشته (رتبه 200-176 جهانی و رتبه 39 دانشگاه‌های کشور در سال گذشته)، جایگاه دانشگاه در این نظام رتبه‌بندی بهبود پیدا کرد. شایان ذکر است در چارچوب این رتبه‌بندی، دانشگاه‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که در بازه زمانی سال‌های 2020 تا 2022 ، حداقل 500 مستند علمی در پایگاه Web of Science به ثبت رسانده باشند.

استاندار گیلان از گنجینه اسناد و ظرفیت‌های علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان بازدید کرد

استاندار گیلان صبح امروز با حضور در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان، ضمن بازدید از بخش‌های تخصصی، آزمایشگاه‌ها و مخازن اسناد این پژوهشکده، در نشستی مشترک با رئیس دانشگاه، مدیرکل آموزش و پرورش استان و اعضای هیئت علمی این پژوهشکده، راه‌های ارتقای جایگاه پژوهش‌های فرهنگی و تاریخی استان را بررسی کرد. 🔷وعده حمایت استاندار از پروژه‌های ماندگار دکتر هادی حق‌شناس استاندار گیلان در این نشست گفت: حفاظت از هویت تاریخی گیلان و تبدیل داده‌های پژوهشی به برنامه‌های اجرایی، ضرورتی است که مدیریت ارشد استان با تمام توان از آن پشتیبانی خواهد کرد. دکتر حق‌شناس همچنین بر ضرورت آشنایی نسل جوان با این ظرفیت علمی و فرهنگی تأکید و بیان کرد: دانش‌آموزان، دانشجویان، پژوهشگران و عموم مردم باید بدانند که چنین مجموعه ارزشمندی در گیلان وجود دارد. اسناد تاریخی، منابع پژوهشی، کتاب‌های ارزشمند و آرشیوهای کم‌نظیری در این مرکز نگهداری می‌شود که بخشی از آن‌ها حاصل گردآوری منابع از کتابخانه‌ها و مراکز علمی داخل و خارج از کشور است. وی از برنامه‌ریزی برای ورود مباحث مرتبط با تاریخ و هویت گیلان به محتوای آموزشی مدارس خبر داد و گفت: با همکاری اداره‌کل آموزش و پرورش استان، موضوع تاریخ، فرهنگ و پیشینه گیلان در کتب درسی و محتوای آموزشی دانش‌آموزان گنجانده خواهد شد. استاندار گیلان ضمن ابراز خرسندی از سطح علمی و غنای اسنادی موجود، برای تأمین اعتبار و حمایت مالی از طرح‌های مطرح شده در این نشست، قول مساعد داد. 🔷دانشگاه جامعه‌محور؛ پیشران حل مسائل فرهنگی دکتر علی باستی رئیس دانشگاه گیلان در ابتدای این نشست، با تبیین رویکرد دانشگاه مبنی بر ارتباط مستمر با جامعه، گفت: یکی از اولویت‌های راهبردی ما، شناسایی و پاسخ به نیازهای واقعی استان در حوزه‌های مختلف است. در این میان، بخش بزرگی از نیازهای فرهنگی و اجتماعی گیلان توسط پژوهشکده گیلان‌شناسی راهبری می‌شود. رئیس دانشگاه گیلان با اشاره به ظرفیت‌های تخصصی این پژوهشکده افزود: در حال حاضر دو پژوهشکده "گیلان‌شناسی" و "حوضه دریای کاسپین" به عنوان بازوان علمی دانشگاه در حال فعالیت هستند. پژوهشکده گیلان‌شناسی با بهره‌مندی از ۷ عضو هیئت علمی متخصص، به صورت متمرکز بر صیانت و معرفی فرهنگ، زبان و تاریخ این مرز و بوم تمرکز دارد. 🔷پنج طرح راهبردی برای بازآفرینی هویت گیلان دکتر رضا علیزاده رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان نیز در این نشست، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده این مجموعه، بر ضرورت توجه بیشتر به نقش پژوهشکده در فرآیندهای فکری و فرهنگی استان تأکید کرد و گفت: پژوهشکده گیلان‌شناسی این توان و قابلیت را دارد که به عنوان اتاق فکر فرهنگی استان ایفای نقش کند. وی با بیان اینکه تحقق این جایگاه نیازمند حمایت‌های مادی و معنوی مسئولان است، برخی از مهم‌ترین طرح‌ها و برنامه‌های اولویت‌دار این پژوهشکده را تشریح کرد. رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های پیش‌روی این مرکز را دیجیتال‌سازی اسناد موجود در پژوهشکده دانست و اظهار کرد: اجرای این طرح می‌تواند ضمن حفاظت ماندگار از منابع و اسناد ارزشمند، زمینه دسترسی آسان‌تر و گسترده‌تر پژوهشگران و علاقه‌مندان را به این گنجینه فراهم کند. وی همچنین از تدوین نخستین تقویم تاریخ گیلان به عنوان یکی دیگر از طرح‌های مهم پژوهشکده یاد کرد و افزود: هدف از این طرح، ثبت و معرفی رویدادها، مفاخر، رخدادهای تاریخی و مناسبت‌های مهم استان در قالب یک تقویم استانی است تا نسل جوان بیش از پیش با هویت تاریخی و فرهنگی خود آشنا شود. دکتر علیزاده در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر گیلان در حوزه خوراک و گردشگری، از تدوین دانشنامه گردشگری خوراک گیلان به عنوان یکی دیگر از برنامه‌های مهم این مجموعه نام برد و گفت: این طرح می‌تواند به شناسایی، ثبت و معرفی علمی داشته‌های گیلان در حوزه خوراک بومی و ظرفیت‌های مرتبط با گردشگری غذایی کمک کند. وی همچنین با تأکید بر ضرورت گسترش دامنه پژوهش‌ها از مرکز استان به دیگر مناطق، تمرکززدایی از پژوهش‌های محدود به رشت و فعال‌سازی حوزه شهرستان‌شناسی را از دیگر برنامه‌های مهم پژوهشکده عنوان کرد و افزود: باید ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی همه شهرستان‌های گیلان به صورت متوازن مورد مطالعه و توجه قرار گیرد. دکتر علیزاده در بخش دیگری از سخنان خود، از تدوین اطلس آناتومی مردم گیلان به عنوان یکی از طرح‌های ویژه و نوآورانه پژوهشکده یاد کرد و گفت: در این طرح تلاش خواهد شد ویژگی‌ها و خصوصیات اقوام مختلف گیلان از منظر انسان‌شناسی زیستی و شاخص‌های بیومتریک مورد بررسی قرار گیرد تا تفاوت‌ها و ویژگی‌های این اقوام در مقایسه با دیگر اقوام کشور به صورت علمی ثبت و مستندسازی شود. وی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان استانی، زمینه اجرای این طرح‌های ماندگار و اثرگذار فراهم شود. 🔷بازدید از گنجینه اسناد نهضت جنگل و آزمایشگاه انسان‌شناسی زیستی  استاندار گیلان در جریان حضور خود در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان، از بخش‌های مختلف و راهبردی این مجموعه بازدید کرد و از نزدیک در جریان ظرفیت‌ها، امکانات و فعالیت‌های علمی و پژوهشی آن قرار گرفت. در این بازدید، دکتر حق‌شناس از کتابخانه تخصصی پژوهشکده که بیش از ۲۲ هزار جلد کتاب مرجع و تخصصی در حوزه گیلان‌پژوهی را در خود جای داده است، دیدن کرد. این کتابخانه به عنوان یکی از غنی‌ترین منابع مطالعاتی مرتبط با تاریخ، فرهنگ، جغرافیا و هویت بومی گیلان، نقش مهمی در پشتیبانی از فعالیت‌های پژوهشی پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان این حوزه ایفا می‌کند. استاندار گیلان همچنین از مرکز اسناد نهضت جنگل بازدید کرد؛ مرکزی که با در اختیار داشتن ۲۰ هزار سند ارزشمند از داخل و خارج کشور، یکی از مهم‌ترین گنجینه‌های اسنادی مرتبط با یکی از برجسته‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود. این اسناد، ظرفیت بسیار مهمی برای مطالعه، بازخوانی و بازنمایی دقیق‌تر ابعاد مختلف نهضت جنگل و نقش گیلان در تحولات تاریخی کشور فراهم کرده است. بازدید از آزمایشگاه انسان‌شناسی زیستی و مرکز کوشیارشناسی نیز از دیگر بخش‌هایی بود که استاندار گیلان از آنها بازدید کرد.

بازدید استاندار گیلان از پژوهشکده گیلان‌شناسی

مراسم تکریم و معارفه رئیس دانشکده تربیت بدنی

سرپرست دانشکده تربیت‌بدنی و علوم‌ورزشی منصوب شد

طی حکمی از سوی رئیس دانشگاه گیلان، دکتر جواد مهربانی عضو هیئت علمی گروه فیزیولوژی ورزشی به سمت سرپرست دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی منصوب شد. شایان ذکر است طی نشستی ضمن معارفه دکتر مهربانی، از تلاش‌های دکتر ارسلان دمیرچی عضو هیئت علمی گروه فیزیولوژی ورزشی و رئیس پیشین این دانشکده، تقدیر به عمل آمد. روابط عمومی دانشگاه گیلان ضمن تقدیر از تلاش‌های دکتر دمیرچی، برای دکتر مهربانی آرزوی موفقیت می‌نماید.

تیم دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی قهرمان لیگ فوتسال کارکنان دانشگاه شد

رقابت‌های لیگ فوتسال کارکنان دانشگاه که با حضور ۱۰ تیم از واحدهای مختلف برگزار شد، با معرفی تیم‌های برتر به کار خود پایان داد. در پایان این دوره از مسابقات، تیم دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی موفق شد عنوان قهرمانی این رقابت‌ها را از آن خود کند.

مراسم تکریم و معارفه رئیس دانشکده کشاورزی

رئیس جدید دانشکده علوم‌کشاورزی منصوب شد

طی حکمی از سوی رئیس دانشگاه گیلان، دکتر مهدی اسمعیلی ورکی عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب به سمت رئیس دانشکده علوم‌کشاورزی منصوب شد. شایان ذکر است طی نشستی ضمن معارفه دکتر اسمعیلی ورکی، از تلاش‌های دکتر حبیب‌الله سمیع‌زاده عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی و رئیس پیشین این دانشکده، تقدیر به عمل آمد. روابط عمومی دانشگاه گیلان ضمن تقدیر از تلاش‌های دکتر سمیع‌زاده، برای دکتر اسمعیلی ورکی آرزوی موفقیت می‌نماید.

مراسم تکریم و معارفه رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی

رئیس جدید دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی منصوب شد

طی حکمی از سوی رئیس دانشگاه گیلان، دکتر محمدامین صراحی عضو هیئت علمی گروه زبان انگلیسی به سمت رئیس دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی منصوب شد. شایان ذکر است طی نشستی ضمن معارفه دکتر صراحی، از تلاش‌های دکتر عباس صادقی عضو هیئت علمی گروه علوم‌تربیتی و رئیس پیشین این دانشکده، قدردانی شد. روابط عمومی دانشگاه گیلان ضمن تقدیر از تلاش‌های دکتر صادقی، برای دکتر صراحی آرزوی موفقیت می‌نماید.

گزارش تفصیلی رتبه‌بندی نشریات علمی دانشگاه گیلان منتشر شد

سرپرست مرکز اسناد، کتابخانه و نشر دانشگاه گیلان از ارتقای جایگاه نشریات علمی دانشگاه در رتبه‌بندی سال ۱۴۰۳ مؤسسه استنادی علوم (ISC) خبر داد و مهم‌ترین دستاوردهای نشریات دانشگاه در این نظام ارزیابی را تشریح کرد. دکتر رضا زارعی سرپرست مرکز اسناد، کتابخانه و نشر دانشگاه گیلان، با اعلام این خبر و با اشاره به عملکرد برجسته برخی نشریات دانشگاه گفت: نشریه «تحقیقات تولیدات دامی» دانشگاه گیلان موفق شد بالاترین ضریب تأثیر را در میان نشریات هسته فارسی‌زبان حوزه علوم دامی و جانورشناسی کسب کند و نشریه «علوم محیطی کاسپین (CJES)» بالاترین ضریب تأثیر را در میان نشریات هسته انگلیسی‌زبان حوزه علوم محیطی به خود اختصاص داده است. سرپرست مرکز اسناد، کتابخانه و نشر دانشگاه در ادامه افزود: شش نشریه دانشگاه شامل «پژوهشنامه حقوق کیفری»، «تحقیقات غلات»، «تحقیقات تولیدات دامی»، «علوم محیطی کاسپین (CJES)»، «دانش شهرسازی» و «زبان فارسی و گویش‌های ایرانی» در فهرست نشریات هسته ISC قرار گرفته‌اند. وی خاطرنشان کرد: تعداد نشریات Q1 دانشگاه در رتبه‌بندی سال ۱۴۰۳ نسبت به دوره قبل افزایش یافته و اکنون سه نشریه «CJES»، «دانش شهرسازی» و «مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی» در این چارک قرار دارند. دکتر زارعی در ادامه با اشاره به ارتقای رتبه برخی نشریات دانشگاه بر اساس چارک‌های ISC تصریح کرد: سه نشریه «Journal of Algebra and Related Topics»، «نقد و نظریه ادبی» و «Computational Sciences and Engineering» در رتبه‌بندی جدید به چارک Q2 ارتقا یافته‌اند. دکتر زارعی در پایان خاطرنشان کرد: اطلاعات کامل مربوط به ضریب تأثیر، چارک (Q) و نوع نشریه برای ۱۹ نشریه علمی دانشگاه گیلان که در رتبه‌بندی ISC لحاظ شده‌اند، در جدول تفصیلی منتشر شده توسط مرکز اسناد و کتابخانه دانشگاه از طریق پیوند زیر قابل مشاهده است. گزارش تفصيلی رتبه بندی نشريات علمی دانشگاه گيلان در سامانه نشريات علمی ISC

همایش پیاده روی ویژه دانشگاهیان دانشگاه گیلان

نقش‌آفرینی دانشگاه گیلان در نقشه راه ورزش کشور

مدیرعامل شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور، ظهر امروز با حضور در دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، ضمن بازدید از ظرفیت‌ها و امکانات این مجموعه، در نشستی با مسئولان دانشگاه شرکت کرد. دکتر علی باستی رئیس دانشگاه گیلان در این نشست، با اشاره به جایگاه علمی و ورزشی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان گفت: این دانشکده بر اساس آخرین گزارش نظام رتبه‌بندی شانگهای 2025، ضمن حفظ رتبه اول در بین دانشگاه‌های ایران، از بین 300 دانشکده ورزشی جهان، با کسب رتبه 101 تا 150 به عنوان برترین دانشکده ورزشی خاورمیانه و غرب آسیا معرفی شد. رئیس دانشگاه گیلان با تأکید بر ظرفیت‌های اعضای هیئت علمی این دانشکده افزود: خروجی‌های علمی و پژوهشی دانشجویان و استادان دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی در سطح کشور قابل توجه بوده و بسیاری از دانش‌آموختگان این دانشکده، امروز در دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف کشور مشغول فعالیت هستند. وی همچنین به ظرفیت‌های ورزشی دانشکده اشاره کرد و گفت: وجود امکانات متنوع ورزشی، خوابگاه‌ها و ...، شرایط مناسبی را برای میزبانی اردوها و رویدادهای ورزشی فراهم کرده است و دانشجویان این دانشکده سابقه حضور مستمر در تیم‌های ملی را نیز دارند. دکتر باستی با بیان اینکه دانشگاه گیلان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های ورزش دانشگاهی کشور را دارد، تصریح کرد: توسعه زیرساخت‌ها، بازسازی امکانات ورزشی و راه‌اندازی دهکده ورزشی شمال کشور در دانشگاه گیلان در راستای تفاهم‌نامه منعقد‌شده بین وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و استانداری گیلان در سال 1397، می‌تواند نقش مهمی در ارتقای جایگاه این مجموعه ایفا کند. دکتر سیدمحمدعلی ثابت‌قدم مدیرعامل شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور نیز در این نشست، با اشاره به ظرفیت‌های موجود دانشگاه گیلان در حوزه ورزش دانشگاهی گفت: استفاده از ظرفیت مولدسازی زمین‌ها و فضاهای دانشگاهی می‌تواند زمینه مناسبی برای توسعه زیرساخت‌های ورزشی و ایجاد امکانات جدید فراهم کند. مدیرعامل شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور افزود: حضور و مشارکت شرکت‌های خصوصی در سرمایه‌گذاری پروژه‌های ورزشی، به‌ویژه در دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، می‌تواند نقش مهمی در توسعه امکانات، بهسازی فضاهای موجود و ایجاد مجموعه‌های استاندارد ورزشی ایفا کند و شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور نیز از این روند حمایت خواهد کرد. شایان ذکر است در پایان این نشست، دکتر ثابت‌قدم از امکانات و فضاهای ورزشی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه بازدید کرد و از نزدیک در جریان ظرفیت‌ها و نیازهای این مجموعه قرار گرفت.

پیام تسلیت رئیس دانشگاه گیلان در پی درگذشت دکتر علی حیدری عضو هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه

رئیس دانشگاه گیلان در پیامی درگذشت دکتر علی حیدری عضو هیئت علمی گروه مهندسی برق دانشکده فنی را که پس از تحمل یک دوره بیماری، به رحمت ایزدی پیوست، تسلیت گفت. متن پیام دکتر علی باستی به این شرح است: انّاللّه و انّاالیه راجعون با نهایت تأسف و تأثر، درگذشت مرحوم دکتر علی حیدری، عضو فرهیخته هیئت علمی گروه مهندسی برق دانشکده فنی و از استادان خدوم و خوش‌نام دانشگاه گیلان را تسلیت عرض می‌نمایم. ایشان سال‌ها با تعهد، دانش، اخلاق نیکو و تلاش‌های ارزشمند علمی و آموزشی، نقش مؤثری در اعتلای دانشگاه و تربیت نسل‌های دانشگاهی ایفا کردند و یاد و نامشان همواره در حافظه علمی و اخلاقی این دانشگاه ماندگار خواهد ماند. اینجانب این ضایعه دردناک را به خانواده محترم ایشان، همکاران گرامی، دانشجویان و جامعه دانشگاهی تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن فقید سعید، رحمت و مغفرت واسعه و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم. روحشان شاد و یادشان گرامی باد.

مدیر گروه کامپیوتر و علوم مهندسی دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان منصوب شد

بنا به پیشنهاد رئیس دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان و طی حکمی از سوی رئیس دانشگاه گیلان، دکتر محمدکاظم انوری‌فرد به مدت دو سال به سمت مدیر گروه کامپیوتر و علوم مهندسی دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان منصوب شد. شایان ذکر است پیش از این دکتر احسان‌اله کوزه‌گر عهده‌دار این مسئولیت بود. روابط عمومی دانشگاه گیلان ضمن تقدیر از تلاش‌های دکتر کوزه‌گر، برای دکتر انوری‌فرد آرزوی موفقیت می‌نماید.

ترجمه کتاب «سیاست‌های عشایری در ایران» توسط عضو هیئت علمی دانشگاه

کتاب «سیاست‌های عشایری در ایران: حکومت جدید و منازعات روستایی (1320-1300)» تألیف استفانی کرونین، توسط دکتر محمود مقدس، عضو هیئت علمی گروه معارف دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی ترجمه شد. این کتاب، دیدگاه رایج را که کلیت جامعه عشایری ایران با دولت جدید مخالف و از هژمونی فزاینده آن آسیب‌دیده بود، رد می‌کند. کتاب در شرح واکنش واقعی نخبگان ایلی به وضعیت ایجادشده در پی به قدرت رسیدن رضاشاه استدلال می‌کند که اتفاقاً استقرار موفقیت‌آمیز نظم جدید با این واقعیت تسهیل شد که بسیاری از مهم‌ترین رهبران عشایری با رغبت و اشتیاق از رژیم جدید حمایت کردند. علاوه‌براین، بسیاری از خان‌ها نه تنها آماده بودند از نظر سیاسی خود را با دولت جدید سازگار کنند، بلکه از بسیاری جهات در اتخاذ نگرش‌های ایدئولوژیک آن پیشگام هم بودند. نویسنده کتاب ادعا می‌کند اگرچه رضاشاه خان‌ها را از بخش زیادی از قدرت سیاسی ایلیاتی و منطقه‌ای خود محروم کرد، اما قدرت اقتصادی این قشر و تبدیل موفقیت‌آمیزشان به نخبگان زمین‌دار تسریع و تثبیت گردید. در ادامه، کتاب مفروضات رایج پیرامون انفعال، سکوت و بی‌تفاوتی سیاسی روستاییان تهیدست را نیز به چالش می‌کشد و به جای اینکه آنها را ابزاری برای اجرای سیاست‌های نظامی و مالی دولت ببیند، سعی می‌کند حس عاملیت تاریخی این قشر، اعم از کوچ‌رو و یکجانشین، را به آنها بازگرداند و توضیح می‌دهد که چگونه واکنش‌های متنوع و فعالانه‌ای به اقدامات حکومت نشان دادند.

نشست هیئت رئیسه دانشگاه با معاون آموزشی جهاد دانشگاهی کشور

نشریه پژوهش‌های میان رشته‌ای هنر دانشگاه گیلان موفق به اخذ رتبه ب از کمیسیون نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شد

نشریه پژوهش‌های میان رشته‌ای هنر دانشگاه گیلان که به صورت دوفصلنامه منتشر می‌شود، بر اساس ارزیابی کمیسیون نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موفق به دریافت رتبه ب شد.  این نشریه به صاحب امتیازی دانشگاه گیلان، با سردبیری دکتر نرگس ذاکرجعفری عضو هیئت علمی گروه موسیقی و مدیرمسئولی دکتر حسینعلی عابددوست عضو هیئت علمی گروه ارتباط تصویری از سال 1402 فعالیت خود را در دانشکده معماری و هنر آغاز نمود و رسالت و اولویت این نشریه، انتشار پژوهش‌های نو و روشمندی است که در جهت تلفیق و تعامل دانش‌ها، تجارب، روش‌ها و نظریه‌های رشته‌های مختلف با حوزه‌های هنر و معماری باشد.

موافقت شورای گسترش و برنامه‌ریزی آموزش عالی با پذیرش قطعی دانشجو در رشته علوم سیاسی در مقطع دکتری

شورای گسترش آموزش عالی در جلسه مورخ 1404/11/05، با پذیرش قطعی دانشجو در مقطع دکتری رشته علوم سیاسی به شیوه آموزشی-پژوهشی در دانشگاه گیلان موافقت کرد. بر اساس این مجوز، پذیرش دانشجو در مقطع دکتری رشته علوم سیاسی در سال 1405 برای اولین بار در دانشگاه گیلان انجام خواهد شد.  در حال حاضر گروه علوم سیاسی با داشتن یک رشته در مقطع کارشناسی، دو رشته در مقطع کارشناسی ارشد و دو رشته در مقطع دکتری در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان فعالیت می‌نماید.  

واکاوی ریشه‌های سالمندی جمعیت در استان گیلان در گفت‌وگو با عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه

به مناسبت هفته ملی جمعیت، روابط عمومی دانشگاه گیلان گفت‌وگویی با دکتر محمدامین کنعانی، عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی و متخصص جمعیت‌شناسی، انجام داد تا به واکاوی عمیق‌تر یکی از کلیدی‌ترین مباحث امروز جامعه بپردازد. این گفت‌وگو که با هدف روشن‌سازی ابعاد جمعیتی، از روندها و چالش‌ها تا اهمیت سیاست‌گذاری‌های آگاهانه انجام شده، دریچه‌ای است به سوی درک بهتر آینده‌ای که جمعیت امروز ما رقم می‌زند. 🔷 گیلان پیرترین استان کشور است؛ ریشه‌های این سالمندی جمعیت چیست و چه پیامدهایی برای آینده استان دارد؟ اصطلاح پیری جمعیت بیانگر دگرگونی ساختاری در جمعیت است. زمانی که سهم جمعیت کمتر از 15 ساله کاهش می‌یابد ساختار جمعیت از جوانی به سالخوردگی میل می‌کند. ساختار جمعیت به مانند حجم آن تحت تأثیر سه عامل موالید، مرگ و میر و مهاجرت است. در این میان نقش میزان‌های موالید به مراتب تعیین کننده‌تر است. از اواسط دهه 1360 میزان‌های موالید در کل کشور رو به کاهش گذاشت. این روند کاهشی در سرشماری‌های سال 1370 و 1375 مشهود است. این کاهش در استان گیلان نسبت به بسیاری از استان‌های دیگر هم اندکی زودتر آغاز شده و هم شدیدتر بوده است. اگر بخواهیم ریشه‌های این واقعیت را درک کنیم، باید به عواملی که می‌توانند بر روی تمایلات باروری جمعیت اثر گذار باشند توجه کنیم و این بحثی بسیار مفصل و چند رشته‌ای و بین رشته‌ای است. از یک طرف می‌توان به اثر کاهش مرگ و میر بر اساس دیدگاه‌های جمعیت‌شناختی اشاره کرد و از طرف دیگر به تحولات و شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و... بر اساس دیدگاه‌های سایر رشته‌های علمی. بر مبنای نظریه گذار جمعیتی، زمانی که میزان‌های مرگ و میر کاهش یابد پس از مدتی میزان‌های موالید نیز کاهش می‌یابد و در سطحی پایین به تعادل می رسند. با آغاز کاهش میزان‌های موالید و در نتیجه این جریان در اواخر این دوره سالخوردگی جمعیت فرا می‌رسد. متاسفانه در استان گیلان به دلیل شدت کاهش میزان‌های موالید، آمارهای دو سال اخیر نشان دهنده پایین‌تر بودن میزان‌های موالید از میزان‌های مرگ و میر است و اگر این وضعیت تداوم یابد، سال 1403 را می‌توان زمان آغاز رشد منفی جمعیت در این استان دانست. اما باید توجه داشت که این تغییرات ساختاری در جمعیت بی ارتباط با تغییرات در سایر عرصه‌های ساختاری جامعه نیست و این تغییرات را می‌توان در سایر عرصه‌های زندگی در جامعه ایران و به ویژه تحولات در شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... می‌توان مشاهده کرد. 🔷 نرخ باروری در گیلان سال‌هاست زیر سطح جانشینی است؛ مهم‌ترین موانع فرزندآوری در استان از نگاه شما چیست؟ نه تنها استان گیلان، بلکه تقریبا تمامی استان‌های کشور (به غیر از یکی دو مورد) از اوایل دهه 1380 باروری زیر سطح جانشینی نسلی را تجربه کرده‌اند. مهمترین موانع این روند را، همان‌طور که در بالا اشاره گردید، می‌توان در تغییر شرایط زندگی در ایران دانست. از منظر اقتصادی، مهمترین عامل کم فرزندآوری نابسامانیهای اقتصادی در کشور بعد از پایان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران است. بعد از پایان جنگ مردم که انتظار بازسازی و سازندگی کشور به ویژه در عرصه اقتصادی را داشتند به دلایل مختلف و به ویژه در اثر تحریم‌های اقتصادی و مشکلات مدیریتی در کنترل این تحریم‌ها شاهد افزایش افسارگسیخته تورم قیمت‌ها و فشار مالی و اقتصادی به مردم از یک طرف و عدم اشتغال زایی مناسب به ویژه برای قشر جوان از طرف دیگر بوده‌اند. علی‌رغم نابسامانی‌ها و ناتوانایی‌های اقتصادی در کشور، از منظر فرهنگی در این دوره شاهد گسترش تحصیلات در سطوح عالی بوده‌ایم. اگرچه در ابتدای دهه 1360 و با آغاز بازگشایی دانشگاه‌ها پس از انقلاب فرهنگی سهم اندکی از جوانان می‌توانستند راهی دانشگاه‌ها شوند با پایان این دهه این سهم برای جوانان به شدت افزایش داشت. علیرغم انتقادات فراوانی که نسبت به این شیوه گسترش آموزش عالی مطرح است اما می‌توان این افزایش را از جمله موفقیت‌های بزرگ کشور در چند دهه اخیر دانست. بر طبق اکثر تحقیقات، رابطه‌ای بسیار نزدیک و منفی بین میزان تحصیلات دانشگاهی و میزان‌های موالید وجود دارد. از طرف دیگر این تغییر در میزان‌های تحصیلات تقاضا برای اشتغال جوانان را افزایش داد و عدم هماهنگی در ساختار اقتصادی به ویژه در زمینه ایجاد اشتغال و ساختار فرهنگی در ایجاد تقاضا برای اشتغال را می‌توان از مهمترین موانع فرزندآوری در دهه‌های اخیر دانست. از منظر فرهنگ عمومی جامعه ایران، اشتغال پیش‌درآمد ازدواج، تشکیل خانواده و در نتیجه فرزندآوری است. 🔷 سیاست‌های جمعیتی کشور در سال‌های اخیر چه نقاط قوت و ضعفی داشته‌اند و چرا اثرگذاری آن‌ها در استان‌هایی مثل گیلان کمتر بوده؟ مهمترین رکن هر سیاستی توجه به ارتباط بین عوامل و زمینه‌های شکل‌دهنده مسئله‌ای است که برای آن سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی صورت می‌گیرد. صرفاً با قانون‌گذاری و بدون توجه به زمینه‌های اجرایی آن قانون مسئله حل نخواهد شد. قانون‌گذاری برای بازگرداندن جوانی به جمعیت کشور نیز خارج از این قاعده نخواهد بود. از طرف دیگر، ارتباط بین بخشی، به ویژه ارتباط بین دانشگاه و نهادهای سیاست‌گذار، نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. 🔷 پیامدهای ادامه روند کاهش جمعیت جوان در گیلان برای دانشگاه‌ها، بازار کار و نظام رفاه اجتماعی چیست؟ با آغاز کاهش میزان‌های موالید به تدریج و در فاصله‌های زمانی خاص جامعه شاهد کاهش تقاضا برای نیازمندی‌های جمعیتی خواهد بود. زمانی که متولدین نسل تحدید موالید به سنین تحصیلات عالی می‌رسند تقاضا برای برخی رشته‌های دانشگاهی کاهش پیدا می‌کند. همانطور که در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم بسیاری از رشته‌های دانشگاهی به دلیل کاهش تقاضا برای آن رشته ها در معرض تعطیلی قرار گرفته اند. این کاهش تقاضا در مورد اشتغال و بازارکار نیز با فاصله زمانی رخ خواهد داد. 🔷 برای بازگشت پویایی جمعیتی در گیلان چه راهکارهای عملی و بومی‌شده‌ای پیشنهاد می‌کنید؟ اگر منظور از پویایی جمعیت در اینجا افزایش فرزندآوری به سطح جانشینی نسل است، مهمترین راهکار می‌تواند ایجاد شرایط لازم برای تأمین نیازهای جمعیتی بر حسب دوره‌های زندگی آنها باشد. همانطور که در بالا اشاره گردید، در جامعه ایران از نظر فرهنگ عمومی اشتغال و دارا بودن درآمد مکفی پیش‌درآمد ازدواج و فرزندآوری است. 🔷 نقش دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه گیلان، در فرهنگ‌سازی جمعیتی و ارتقای سواد جمعیت‌شناختی جامعه چیست؟ مهمترین وظیفه دانشگاه در زمینه فرهنگ سازی آموزش دانشگاهی است. آموزش در دو حوزه تخصصی و عمومی صورت می‌گیرد. در حوزه دروس عمومی می‌توان با بازگرداندن درس «دانش خانواده و جمعیت» به متولی متخصص این درس یعنی گروه جامعه شناسی گامی اساسی در حوزه فرهنگ سازی انجام داد.